Publiek innovatie-experiment · september 2026

Een geheugen dat met ons meegroeit.

Wat als de overheid niet steeds opnieuw hoeft te beginnen, maar kan voortbouwen op de kennis, ervaringen en afwegingen van mensen?

Ontdek Memory Box

Een initiatief vanuit Startup in Residence Intergov•In ontwikkeling, nog geen operationeel platform
Visualisatie van Memory Box: documenten, gesprekken, ervaringen en data worden verbonden met kennis, relaties, lessen en besluiten.

 

De aanleiding

De overheid heeft informatie. Maar waar blijft de ervaring?

“Waarom hebben we dit destijds zo gedaan? Wat is al geprobeerd? En wie weet nog wat er écht gebeurde?”

Rapporten, evaluaties en projectdossiers bevatten waardevolle informatie. Maar veel van wat het verschil maakt, blijft in hoofden van mensen zitten: de context van een besluit, een uitzondering, een mislukte aanpak of juist een werkwijze die lokaal wél werkt.

Bij vertrek, roulatie en de overgang naar nieuwe projecten raakt die ervaringskennis gemakkelijk uit beeld. Memory Box onderzoekt hoe we zulke kennis beter kunnen behouden, verbinden en opnieuw gebruiken — met de mens als kennisdrager, niet alleen AI als zoekmachine.

De publieke opgave

Drie manieren waarop een organisatiegeheugen kan helpen

Dit zijn mogelijke toepassingen die we willen onderzoeken, geen reeds bewezen resultaten van Memory Box.

01

Kennis vasthouden

Ervaringen en beslislogica van professionals vindbaar houden, ook wanneer mensen van functie of organisatie veranderen.

02

Van elkaar leren

Praktijkervaring uit projecten en uitvoering verbinden met nieuwe vraagstukken, zodat teams niet steeds vanaf nul beginnen.

03

Over grenzen heen werken

Lessen, relaties en historische context rond langdurige maatschappelijke opgaven beter beschikbaar maken voor verschillende organisaties.

Het concept

Niet nóg een documentenmap. Een samenhangend organisatiegeheugen.

Memory Box is een concept voor een AI Organization Memory. Het beoogde systeem brengt kennis uit bestaande bronnen én nieuwe gesprekken samen als afzonderlijke, onderling verbonden kenniseenheden: Knowledge Objects.

Daarbij gaat het niet alleen om wat iemand weet, maar ook om herkomst, onderbouwing, context, relaties en onzekerheid. AI kan vervolgens dienen als interface om die kennis toegankelijk te maken.

  • Kennis in plaats van alleen documenten
  • Relaties tussen ervaringen, besluiten en lessen
  • Herleidbaarheid en menselijke controle als ontwerpprincipes
Architectuurconcept: bestaande bronnen en gesprekken leiden via kennistypologie en kennisobjecten tot een kennisgraaf, met metadata, bewijs, herkomst en betrouwbaarheid, bereikbaar via een AI-interface.
Conceptuele architectuur van Memory Box — een ontwikkelrichting, geen reeds gerealiseerd platform.
De huidige stap · fase 1

Eerst bewijzen dat we kennis uit gesprekken kunnen halen.

Eind september 2026 start het eerste praktijkexperiment met Conversational Knowledge Capture (CKC): AI die iemand helpt zijn of haar ervaringskennis expliciet te maken via een natuurlijk gesprek.

01Natuurlijk vertellen — zonder dat het voelt als een formulier.
02Gericht doorvragen op context, afwegingen en ontbrekende informatie.
03Concept-kennisobjecten maken en door de gebruiker laten controleren.
04Onderzoeken of anderen de vastgelegde kennis echt kunnen hergebruiken.
Van idee naar praktijk

Waar staan we nu?

We bouwen stapsgewijs en maken onderscheid tussen wat is verkend, wat nu wordt getest en wat nog toekomstmuziek is.

Fase 0 · ontwerpverkenning

De vorm verkennen

Vier teams verkenden hoe AI via natuurlijke gesprekken impliciete kennis kan helpen vastleggen. Hun verschillende ontwerpen vormen de basis voor de volgende stap.

Fase 1 · start eind september 2026

Bouwen, gebruiken, leren

Twee teams ontwikkelen elk een werkende CKC-implementatie en testen deze met gebruikers, inclusief controle over kennis en een concrete vorm van hergebruik.

Vervolg · afhankelijk van bevindingen

Toetsen wat kan groeien

De inzichten kunnen richting geven aan verdere ontwikkeling van het organisatiegeheugen, aanvullende toepassingen en afspraken over beheer en governance.

De genoemde vervolgstap is een ambitie. Er is nog niet aangetoond dat Memory Box de beschreven organisatieproblemen oplost.

De menselijke kant

Kennis delen begint met vertrouwen.

Niet iedereen deelt ervaringen op dezelfde manier. Sommigen willen erkenning, anderen vrezen controle, extra werk of het verlies van hun professionele positie. En sommige kennis vraagt om zorgvuldigheid omdat zij contextgevoelig of niet openbaar is.

Daarom onderzoeken we naast de techniek ook de voorwaarden voor kennisdeling: een veilige werkomgeving, transparantie over gebruik, heldere toestemming en ruimte om informatie aan te passen of niet te delen.

“AI haalt geen kennis uit mensen. AI helpt vakmensen hun ervaring na te laten en beschikbaar te maken voor collega’s.”
Ontwerpgedachte uit de verkenning van doelgroepen en kennisdeling.
Infographic over tien herkenbare typen medewerkers, hun bezwaren tegen het delen van impliciete kennis en wat hen helpt, met onderaan randvoorwaarden en stappen voor verandering.
Van hoofd naar houvast — verschillende mensen vragen om een verschillende aanpak.
Volg het experiment

Van eerste proef naar gedeelde lessen.

Memory Box is in ontwikkeling. Zodra de eerste praktijkresultaten beschikbaar zijn, delen we wat werkt, wat schuurt en wat de vervolgstappen kunnen zijn.

Meer over Intergov